കടം നൽകിയവന്റേയും, കടം വാങ്ങിയവന്റേയും സകാത്ത്
കടം നൽകിയവന്റേയും, കടം വാങ്ങിയവന്റേയും സകാത്ത്
ഷെയ്ഖ് ബിൻ ബാസ് رحمه الله
ചോദ്യം:
പലിശരഹിത കടമായി നൽകിയ പണത്തിന്റെ സകാത്ത് കടം നൽകിയവനാണോ നൽകേണ്ടത്, അതോ കടം വാങ്ങിയവനാണോ നൽകേണ്ടത്?
മറുപടി:
നിങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് പണം കടം നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അയാൾ സാമ്പത്തിക ശേഷിയുള്ളവനും നിങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന സമയത്ത് പണം തിരിച്ചുനൽകാൻ കഴിവുള്ളവനുമാണെങ്കിൽ, ആ പണത്തിന്റെ സകാത്ത് നിങ്ങൾ നൽകണം.
ഉദാഹരണത്തിന്, നിങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് ഒരു ലക്ഷം, രണ്ട് ലക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതലോ കുറവോ തുക കടം നൽകി.
അയാൾ സാമ്പത്തികമായി ശേഷിയുള്ളവനും, പണം നൽകാൻ തയ്യാറുള്ളവനും, തിരിച്ചടവ് അനാവശ്യമായി വൈകിപ്പിക്കാത്തവനുമാണെങ്കിൽ, ആ പണത്തിന്റെ സകാത്ത് നിങ്ങളുടെ ബാധ്യതയാണ്. (ആ പണത്തിന് ഓരോ വർഷം കഴിയുമ്പോഴും സകാത്ത് നൽകണം).
അതേസമയം, കടം വാങ്ങിയ വ്യക്തിയുടെ കൈവശം ആ പണം ഇപ്പോഴും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവനും അവൻ്റെ കൈവശമുള്ള ആ സമ്പത്തിന് സകാത്ത് നൽകണം.
എന്നാൽ, അയാൾ ആ പണം ചെലവഴിച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന് അയാളുടെ മേൽ സകാത്തില്ല.
നിങ്ങളോ, നിങ്ങൾ കടം നൽകിയ പണത്തിന് സകാത്ത് നൽകണം. കാരണം അത് നിങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സമ്പത്താണ്. അത് ഒരു സാമ്പത്തിക ശേഷിയുള്ള വ്യക്തിയുടെ ബാധ്യതയിൽ (കടമായി) ഉള്ളതിനാൽ അതിന്റെ സകാത്ത് നിങ്ങൾ നൽകേണ്ടതാണ്.
എന്നാൽ, ആ പണം ഒരു ദരിദ്രന്റെ കൈവശമാണെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ തിരിച്ചടവ് വൈകിപ്പിക്കുന്ന ഒരാളുടെ കൈവശമാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് അതിന് സകാത്ത് നൽകേണ്ടതില്ല.
ചോദ്യം:
അപ്പോൾ ഒരേ പണത്തിന് രണ്ട് സകാത്ത് വരുന്നതല്ലേ? കടം നൽകിയവനും സകാത്ത് നൽകുന്നു, കടം വാങ്ങിയവനും സകാത്ത് നൽകുന്നു?
മറുപടി:
അവ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സമ്പത്തുകളാണ്; ഒരേ സമ്പത്തല്ല.
കടം നൽകിയവന്റെ കാര്യത്തിൽ, സാമ്പത്തിക ശേഷിയുള്ള വ്യക്തിയുടെ ബാധ്യതയിൽ (കടമായി) അവന്റെ സമ്പത്ത് നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ അവൻ അതിന് സകാത്ത് നൽകുന്നു.
കടം വാങ്ങിയവന്റെ കാര്യത്തിൽ, ആ പണം ഇപ്പോഴും അവന്റെ കൈവശം നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ അതിനും സകാത്ത് നൽകുന്നു.
എന്നാൽ, അയാൾ അത് ചെലവഴിച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന് അവന്റെ മേൽ സകാത്തില്ല.
ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നു ബാസ് رحمه الله മറ്റൊരു ഫത്വയിൽ പറഞ്ഞത് :
നിങ്ങളോട് കടമുള്ള വ്യക്തി സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടിലാണെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടില്ലെങ്കിലും പണം തിരികെ നൽകുന്നത് അനാവശ്യമായി നീട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് ആ പണം തിരികെ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ ശരിയായ അഭിപ്രായം ഇതാണ്:
ആ പണം യഥാർത്ഥത്തിൽ നിങ്ങളുടെ കൈവശം തിരികെ ലഭിക്കുന്നതുവരെ അതിന് സകാത്ത് നിർബന്ധമില്ല.
അങ്ങനെ, സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള വ്യക്തിയിൽ നിന്നോ പണം നൽകുന്നത് നീട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വ്യക്തിയിൽ നിന്നോ നിങ്ങൾക്ക് പണം തിരികെ ലഭിച്ചാൽ, ആ ദിവസം മുതൽ ഒരു വർഷം (ഹിജ്റ വർഷം) പൂർത്തിയായ ശേഷം അതിന് സകാത്ത് നൽകണം.
അതേസമയം, ആ പണം അവരുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന മുൻ വർഷങ്ങളിൽ ഒന്നിന്റെ സകാത്ത് നിങ്ങൾ സ്വമേധയാ നൽകുകയാണെങ്കിൽ അതിൽ തെറ്റില്ല. ചില പണ്ഡിതന്മാർ അങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ ശരിയായ അഭിപ്രായം:
പണം തിരികെ ലഭിച്ച ദിവസം മുതൽ ഒരു വർഷം കാത്തിരിക്കണം. തുടർന്ന് ഒരു വർഷം പൂർത്തിയായാൽ മാത്രമേ അതിന് സകാത്ത് നൽകേണ്ടതുള്ളൂ.
ഇതാണ് പ്രബലമായ അഭിപ്രായം.
ഡോ: കെ. മുഹമ്മദ് സാജിദ് .
السؤال:
هل زكاة مال القرض الحسن على المقرض أم على المقترض؟
الجواب:
إذا أقرضت مالًا، وهو عند ملي؛ فالزكاة عليك، وإن كان على معسر؛ فلا زكاة عليك، القرض يختلف، إن كان أعطيت إنسانًا مليًّا مائة ألف، مائتي ألف، أكثر، أقل وهو ملي، متى طلبته؛ أعطاك، ملي، باذل، ما هو مماطل، ملي باذل، هذا زكاته عليك، وهو يزكي ما عنده، إذا كان المال عنده؛ يزكي.
وإن كان المال أخرجه، وأنفقه في وجوه أخرى، ما عليه شيء، أما أنت تزكي المال الذي أقرضته إياه؛ لأنه مال مملوك لك، عند غني باذل فتزكيه أنت، أما إن كانت عند معسر، أو عند مماطل؛ فليس عليك زكاة.
السؤال: طيب والمال يركبه الآن زكاتين، يعني المقرض، والمقترض يدفع؟
الجواب: هما مالان، ما هو مال واحد، مالان: هذا مال في ذمة الملي يزكي، وذلك إن كان عنده المال موجود عنده مال قد ملكه موجود يزكي، وإن كان قد أنفقه؛ ما فيه زكاة.
حكم الزكاة في الدين الذي على معسر
السؤال:
عندي مبلغ من المال وقد أقرضته بعض المحتاجين له، وقد صرفوا هذا المال ولم يبق معهم شيء، هل علي زكاة في هذا المال أم لا، أرجو الإفادة جزاكم الله خيراً؟
الجواب:
ما داموا معسرين فليس عليك زكاة إذا كان المقترض معسراً فليس عليك زكاة، أو كان موسراً لكنه يماطل ما أعطاك تطلبه ولا يعطيك، فلا زكاة عليك حتى تقبضه، ثم تستقبله حولاً جديداً، فتزكيه بعد ذلك، أما إذا كان الذي عليه القرض مليئاً باذلاً فعليك الزكاة، ولو مكث عنده سنوات عليك أن تزكي عن كل سنة ما دام مليئاً لو طلبته أعطاك ليس بمماطل، فإنك تزكيه كأنه أمانة، أما إذا كان معسراً فإن الدين الذي عليه ما تجب زكاته؛ لأنه ليس في يدك والزكاة مواساة، وأنت لا تملك الآن قبضه فلا زكاة عليك، وهكذا إذا كان يستطيع لكنه يماطل ولم يعطك ولم يقم بالواجب الذي عليه من دفع حقك، فإنه لا زكاة عليك؛ لأن المماطل كالمعسر فلا زكاة عليك حتى تقبضه ثم تستقبل به حولاً كاملاً وتزكيه بعد ذلك. نعم
Comments
Post a Comment